Landbouwmachines van Brons Motorenfabriek in de Hall of Fame Blog

Collectie

In de Hall of Fame, de schatkamer van Continium, sta je oog in oog met de pareltjes uit de vijf historische deelcollecties van dit museum. Zoals deze locomobiel en trekker, beiden landbouwmachines van de Brons Motorenfabriek uit Appingedam, Groningen.

Stoommachines en motoren hadden vaak een vaste plaats in de fabriek of werkplaats. Maar ze konden ook mobiel gebruikt worden in locomotieven, auto’s of landbouwmachines. In Nederland was de firma Brons een van de zeer weinige motorenbouwers die ook landbouwmachines vervaardigden. Verstuiverbakjes- en dieselmotoren van eigen fabricaat vonden daarin toepassing. De bouw van landbouwmachines gebeurde op kleine schaal en al in een tijd dat de mechanisatie van de Nederlandse landbouw nog in de kinderschoenen stond. In de Hall of Fame nemen twee van dergelijke zeldzame machines een prominente plaats in. Het zijn een locomobiel en een tractor. Ze vertegenwoordigen twee vroege stadia in de ontwikkeling van de landbouwmechanisatie, die in Nederland pas na de Tweede Wereldoorlog in snel tempo zou doorzetten.

Trekker

Tussen 1935 en 1953 bouwde de machinefabriek Brons 49 landbouwtrekkers. In de loop van 1936 was men toe aan nummer 11 en die is hier te zien. Hij werd geleverd aan het loondorsbedrijf van Hendrik Verwer in Nieuwolda (Oost-Groningen). De trekker werd daar voornamelijk gebruikt om dorsmachines aan te drijven. Dat gebeurde door de riemschijf aan de zijkant van de trekker via een leren drijfriem te verbinden met de dorsmachine. De eigenaar voerde het vermogen van de trekker op tot 70 pk en verving de oorspronkelijk massieve achterwielen door luchtbanden met een stevig profiel. Door de lage bouw was de trekker niet geschikt voor verzorgingswerkzaamheden op de akkers.

Locomobiel 

Een locomobiel is een verplaatsbare motor. Getrokken door paarden werd de locomobiel naar de plek gereden waar de motor als aandrijving nodig was. Bijvoorbeeld op een akker, waar de motor een dorsmachine aandreef. Met een leren aandrijfriem werd de motor dan met de machine verbonden. De locomobiel heeft een verbrandingsmotor met een ingenieus systeem van inspuiting van de brandstof (olie). Jan Brons vond dat systeem in 1904 uit. De motor heeft een vermogen van 6 pk. De locomobiel werd in januari 1914 geleverd aan het Instituut voor Veredeling van Landbouwgewassen in Wageningen. Vermoedelijk is dit de enig overgebleven Brons-locomobiel van dit type.

Hall of Fame

In de Hall of Fame sta je oog in oog met de pareltjes uit de vijf historische deelcollecties, zoals de deelcollectie Stoommachines & motoren, van dit museum. In dit open depot staan robuuste stoommachines en motoren zij aan zij met breekbaar glas en kristal, oogverblindend flonkerend in een theatraal licht. De kleurrijke diversiteit van het Maastrichtse aardewerk, al even breekbaar, contrasteert op een spannende manier met de stoere wereld van de Limburgse mijnwerkers. En de bijzondere collectie huishoudelijke apparaten roept als vanzelf een feest der herkenning op.

Welkom in de schatkamer van Continium.

Hall of Fame